Matcha – ta intensywnie zielona herbata w proszku zyskała niesamowitą popularność w ostatnich latach. Piją ją joginki na śniadanie, blogerki zdrowego stylu życia w wersji matcha latte, a nawet kucharze dodają ją do ciast i deserów. Ale co tak właściwie kryje się w tym zielonym proszku? Dlaczego tak wiele osób mówi o jej „supermocach”? W tym wpisie postaram się przybliżyć Ci skład matchy w prosty i przystępny sposób – bez zbędnego zadęcia i naukowego nadęcia. Bo prawda jest taka, że sama długo się zastanawiałam, czy to rzeczywiście coś dla mnie. Dziś już nie wyobrażam sobie kilku dni bez matchy, ale zanim do tego doszło, przeszłam podobną drogę pytających i nieufnych jak pewnie Ty teraz. To co, zagłębimy się razem w zielony świat matchy?
Czym właściwie jest matcha?
Zacznijmy od podstaw. Matcha to sproszkowana herbata zielona, ale nie taka zwyczajna. Wytwarza się ją z liści krzewu Camellia sinensis – tego samego, z którego mamy klasyczną zieloną herbatę, białą, czarną, a nawet oolong. Różnica polega na tym, jak roślina jest uprawiana, zbierana i przetwarzana.
Na kilka tygodni przed zbiorem krzewy są zacieniane. To sprawia, że liście zaczynają produkować więcej chlorofilu (stąd ten głęboki, zielony kolor) oraz zwiększa się w nich ilość aminokwasów, w tym L-teaniny, o której za chwilę więcej powiem. Następnie najdelikatniejsze liście są zbierane, parzone, suszone i mielone na proszek w tradycyjnych kamiennych młynach.
Czyli innymi słowy – to jest turbo skoncentrowana forma zielonej herbaty, w której zjadamy liść w całości. W przeciwieństwie do zwykłej herbaty, której napar potem odlewamy i wyrzucamy torebkę, tutaj całą „dobroć” spożywamy. To robi ogromną różnicę.
Skład matchy – co konkretnie w niej znajdziesz?
Ok, czyli matcha to „zielony proszek z dobrych liści”. Ale co się za tym kryje chemicznie? Spokojnie, nie będę Cię zarzucać trudnymi słowami, tylko opowiem o tym, co naprawdę ma znaczenie. Oto najważniejsze składniki matchy:
1. L-teanina – naturalny relaks bez otępienia
Dla mnie najciekawszym związkiem w matchy jest właśnie L-teanina. To aminokwas, który działa uspokajająco, ale w taki bardzo subtelny, „czysty” sposób. Kiedy pijesz kawę – energia przychodzi szybko, czasem aż za szybko, a potem przychodzi nagły spadek. Z matchą jest zupełnie inaczej.
L-teanina wpływa na fale mózgowe i wspomaga koncentrację, bez roztrzęsienia. W moim przypadku jest zbawieniem, gdy muszę coś napisać, skupić się na dłużej niż 5 minut i przy tym nie czuję niepokoju czy zmęczenia umysłowego. Nawet jeżeli siedzisz przed komputerem przez wiele godzin – matcha może pomóc Ci zostać „tu i teraz”, bez stresu i bez senności.
2. Kofeina – spokojna energia
Tak, w matchy jest kofeina. Ale nie działa tak, jak ta z kawy. Dzięki obecności wspomnianej wcześniej L-teaniny, uwalnia się wolniej i działa łagodniej. Dla mnie to ogromny plus, bo po kawie często czułam się jakbym dostała bateryjnego kopa, ale taki… elektryczny. A potem bywało gorzej – szybki spadek energii albo rozkojarzenie.
Matcha daje pobudzenie, ale bez „jazdy bez trzymanki”. Jeśli tak jak ja nie jesteś wielbicielką kawowych skoków ciśnienia albo po prostu Twoje ciało reaguje różnie na kawę – warto dać szansę matchy.
3. Chlorofil – oczyszcza i odżywia
To właśnie chlorofil odpowiada za intensywny, świeży kolor matchy – i działa jak naturalny „czyściciel” organizmu. Jeśli czujesz się ociężała, przesadzisz z ciężkim jedzeniem albo po prostu zaczynasz dzień i chcesz coś lekkiego, przywracającego równowagę – szklanka matchy to świetny pomysł. Ja zaczęłam pić ją właśnie z myślą o delikatnym detoksie – teraz to po prostu codzienny rytuał.
4. Antyoksydanty – czyli przeciwutleniacze
Nie wiem jak Ty, ale ja lubię wiedzieć, co robi coś dobrego w moim ciele. A jeśli chodzi o matchę, powiedzenie „zielona bomba antyoksydantów” nie jest przesadą.
Najważniejszym przeciwutleniaczem w matchy jest EGCG (galusan epigallokatechiny). Brzmi trochę jak czarodziejski zaklęcie z Harry’ego Pottera, ale… prawda jest taka, że ten składnik naprawdę działa cuda. Pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym, działa przeciwzapalnie, wspiera odporność. Brzmi może naukowo, ale ja to czuję po sobie – mniej choruję, mam spokojniejszą skórę (mniej niespodzianek, które kiedyś pojawiały się przed okresem), a i trawienie wydaje się lepsze.
5. Witaminy i minerały
Oczywiście matcha nie jest lekarstwem ani cudownym suplementem, ale zawiera sporo witamin i minerałów, które wspierają codzienne funkcjonowanie:
– Witamina C – mało osób o tym wie, ale matcha zawiera całkiem sporo tej witaminy, która wspiera odporność.
– Witaminy z grupy B – ważne dla układu nerwowego.
– Żelazo – szczególnie cenne dla kobiet.
– Cynk, wapń, potas – takie niepozorne, ale potrzebne każdego dnia.
To nie zastąpi oczywiście zrównoważonej diety, ale jest pięknym dodatkiem.
Jak wybierać dobrą matchę?
Pewnie zauważyłaś, że matcha matchy nierówna. Na rynku jest mnóstwo różnych wersji – od tych tanich na kilogramy po małe puszeczki w japonkach za spore pieniądze. I nie bez powodu.
Dobra matcha to ta z tzw. jakości ceremonialnej – oznacza to, że wychodzi z pierwszego zbioru, jest zbierana ręcznie, ma intensywny zielony kolor i delikatny smak, często wręcz lekko kremowy czy umami. Jeśli trafisz na matchę w kolorze brązowo-zielonym, gorzką i ziemistą – prawdopodobnie masz do czynienia z gorszą jakością, przeznaczoną raczej do gotowania.
Nie twierdzę, że musisz od razu wydawać majątek. Sama zaczynałam od bardziej przystępnego wariantu i dopiero potem zmieniłam producenta, gdy poczułam różnicę. Dziś wiem, że lepiej kupić mniejszą ilość dobrej matchy niż kilogram „kurzu”, którego nie da się pić bez skrzywienia.
Jak pić matchę – moje sprawdzone sposoby
Na początku miałam z tym problem – myślałam, że trzeba mieć specjalny bambusowy pędzelek („chasen”) i całą ceremonię w domu. Ale spokojnie – nie musisz robić z tego rytuału rodem z Japonii (chyba że chcesz!). Ja najczęściej robię ją tak:
– Wsypuję 1/2 łyżeczki matchy do filiżanki.
– Dodaję odrobinę gorącej (nie wrzącej!) wody – najlepiej około 80°C.
– Rozcieram dokładnie matchę (czasem trzepaczką, czasem spieniaczem do mleka lub po prostu łyżeczką).
– Dopełniam resztą wody albo mleka roślinnego – i gotowe.
Kiedy mam trochę więcej czasu, robię matcha latte z mlekiem kokosowym, migdałowym albo owsianym. Drobny tip – warto dodać odrobinę miodu lub syropu klonowego, jeśli dopiero zaczynasz, bo smak matchy bywa dość „zielony” i nie dla każdego miłość od pierwszego łyku.
Kto powinien uważać z matchą?
Mimo że matcha jest naturalna i zdrowa, warto pamiętać, że to wciąż substancja zawierająca kofeinę i aktywne składniki. Więc:
– Jeśli jesteś w ciąży lub karmisz piersią – lepiej skonsultuj się z lekarzem.
– Jeśli masz problemy z nadciśnieniem, wrzodami, tarczycą – również warto pogadać o tym ze specjalistą.
– No i nie przesadzaj z ilością – 1-2 matchy dziennie w zupełności wystarczy. Sama próbowałam kiedyś więcej i zamiast zen, miałam mdłości i delikatny ból głowy. Więcej nie znaczy lepiej.
Co daje mi picie matchy na co dzień?
Na koniec chciałabym podzielić się z Tobą moim osobistym doświadczeniem. Piję matchę od ponad dwóch lat – nie codziennie, ale kilka razy w tygodniu. Dzięki niej ograniczyłam kawę, mam mniej spadków energii w ciągu dnia, a przede wszystkim – wypracowałam sobie moment tylko dla siebie.
Wiesz, ta chwila porannego spokoju, gdy mieszasz pastę matchy z gorącą wodą, czujesz ten niesamowity zielony zapach… Jest coś kojącego w tym stanie. Nawet jeśli dzień będzie zwariowany, wiesz, że zaczął się dobrze.
A jeśli mogę Ci coś podpowiedzieć – nie podchodź do tego jak do „super foodu”, który musi odmienić Twoje życie. Spróbuj, daj sobie czas, obserwuj ciało. Może akurat stanie się dla Ciebie tym, czym stała się dla mnie – zielonym, ciepłym wsparciem w codzienności.
A Ty – znasz już matchę?
Pijesz? Lubisz? A może dopiero się zastanawiasz, czy w ogóle jej spróbować? Napisz w komentarzu, jaki jest Twój związek z matchą. Jestem bardzo ciekawa Twoich przemyśleń i doświadczeń!
0 komentarzy